Quy hoạch công nghiệp: Đi trước đón đầu
Đến giai đoạn hiện nay, quy hoạch ngành công nghiệp trên địa bàn đã đáp ứng được định hướng chung của tỉnh là phát triển công nghiệp công nghệ cao, mạnh về kinh tế biển. Tỉnh cũng đã tiếp tục có những quy hoạch cho giai đoạn tới để thực hiện chủ trương “đi trước đón đầu”. Tuy nhiên, còn nhiều vấn đề cần phải thực hiện ngay từ bây giờ để ngành công nghiệp phát triển theo đúng quy hoạch.
CÔNG NGHIỆP - NGÀNH KINH TẾ CHỦ LỰC
Theo báo cáo của Sở Công Thương, trên địa bàn tỉnh hiện nay có 275 dự án công nghiệp, trong đó có 204 dự án trong các khu công nghiệp (KCN) với tổng vốn đăng ký gần 13 tỷ USD và 71 dự án bên ngoài KCN với tổng vốn đăng ký 1,6 tỷ USD. Việc thực hiện thu hút, triển khai các dự án công nghiệp cơ bản phù hợp với quy hoạch đã đặt ra cho các giai đoạn trước 2009, đem lại giá trị kinh tế cao cho tỉnh. Đặc biệt, càng về sau, tình hình đầu tư càng sôi động hơn. Chỉ tính từ năm 2007 đến nay, tỉnh đã thu hút 100 dự án công nghiệp, chiếm hơn 1/3 tổng số dự án công nghiệp thu hút từ trước đến nay.
Hầu hết các dự án công nghiệp đều phát huy được tiềm năng, thế mạnh của địa phương là dầu khí và cảng biển. Nhiều ngành sản xuất không chỉ có vị thế trong tỉnh mà còn đóng vai trò quan trọng của cả nước. Trung tâm điện lực Phú Mỹ hiện chiếm tới gần 40% tổng sản lượng điện cung cấp hàng năm. Nhà máy Đạm Phú Mỹ cũng chiếm thị phần 40% phân đạm toàn quốc, nếu kể cả hoạt động phân bón nhập khẩu thì công ty này chiếm đến 60% thị phần. Đặc biệt, sản phẩm tháp gió chỉ có tại Bà Rịa – Vũng Tàu, là mặt hàng đem lại lợi ích kinh tế cao và cũng là sản phẩm thân thiện với môi trường.
Với những kết quả trong thu hút và triển khai dự án, công nghiệp hiện vẫn là ngành dẫn đầu về tỷ trọng trong tổng giá trị GDP của tỉnh với hơn 60%. Trừ một số ít dự án trước đây được đầu tư máy móc thiết bị lạc hậu, đa phần dự án đầu tư từ năm 1990 trở lại đây đều sử dụng công nghệ hiện đại, sản phẩm làm ra có chất lượng tốt và đủ sức cạnh tranh trên thị trường. Một số ngành hiện đang nắm giữ công nghệ tiên tiến nhất trong cả nước như: Thép, xi măng...
Tuy nhiên, trong quá trình phát triển một số lĩnh vực còn bộc lộ những yếu tố chưa phù hợp so với quy hoạch. Đơn cử là ngành sản xuất thép đã vượt quy hoạch khá lớn. Quy hoạch phát triển ngành thép Việt Nam giai đoạn 2007 - 2015, có xét đến năm 2025 cho phép tỉnh thu hút 2 dự án phôi thép và 5 dự án cán thép, nhưng đến nay tỉnh đã có 5 dự án luyện phôi và 11 dự án cán thép. Công suất quy hoạch là 1 triệu tấn phôi và 6 triệu tấn thép cán/năm; nhưng sản lượng thực hiện lên đến 3,75 triệu tấn phôi và gần 10 triệu tấn thép cán/năm.
ĐÓN ĐẦU TƯƠNG LAI
Để chủ động cho ngành công nghiệp phát triển, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu cũng đã có quy hoạch cụ thể cho giai đoạn tới. 13 KCN đang hoạt động với diện tích 8.400ha sẽ tiếp tục thu hút thêm những dự án mới vì tỷ lệ lấp đầy hiện nay mới chỉ dưới 40%. Từ nay đến cuối năm, KCN Long Hương diện tích 400ha tiếp tục được thành lập. Để các nhà đầu tư có hạ tầng hoàn chỉnh, thuận lợi, nhằm triển khai nhanh dự án đầu tư, tỉnh cũng đã quy hoạch đến năm 2020 sẽ có thêm 6 KCN tập trung, diện tích 3.950ha, với nhiều ưu đãi về thuế, giá thuê đất, điện, nước... Mục tiêu của giai đoạn tới vẫn là thu hút các ngành nghề công nghiệp có công nghệ cao, thân thiện với môi trường... Tuy nhiên, những “tiêu chí” này sẽ khắt khe hơn theo từng lĩnh vực đầu tư.
Riêng đối với khu vực nông thôn, thực hiện chủ trương phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp địa phương, tỉnh cũng đã quy hoạch 30 cụm công nghiệp trong giai đoạn 2010 và 15 cụm công nghiệp vào giai đoạn sau 2010. Tuy cho phép các dự án khu vực này thu hút nhiều lao động nhằm giải quyết tình trạng lao động nông thôn thiếu việc làm, nhưng các dự án cũng phải đáp ứng yêu cầu đào tạo để người lao động có trình độ cao. Hiện nay, Trung tâm Khuyến công – Sở Công thương, đang triển khai dự án đào tạo lao động cho các doanh nghiệp đầu tư vào cụm công nghiệp, với nguồn kinh phí hỗ trợ từ ngân sách nhà nước.
HẠ TẦNG LÀ NỀN MÓNG VỮNG CHẮC
Theo đánh giá của Sở Công thương, còn khá nhiều vấn đề cần có sự chia sẻ từ Trung ương để ngành công nghiệp của tỉnh phát triển theo đúng quy hoạch, đáp ứng những yêu cầu đặt ra. Vốn để đầu tư các công trình hạ tầng ngoài hàng rào KCN và nguồn vốn bổ sung nhằm giải phóng mặt bằng cho các dự án đầu tư nước ngoài là những vấn đề quan trọng. Không thể thực hiện phương châm “dàn đều” mà nên đầu tư có trọng điểm, theo hướng: địa phương nào tạo ra giá trị gia tăng lớn thì cần được đầu tư nhiều hơn để tạo sự bứt phá. Bà Rịa – Vũng Tàu là một tỉnh năng động trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, nếu được đầu tư hạ tầng mạnh hơn, thì sẽ tăng tốc nhanh hơn trong những năm tới, trong đó ngành công nghiệp là một điểm nhấn. Đây cũng là mục tiêu nhằm tạo đà để Bà Rịa – Vũng Tàu có thêm lợi thế cạnh tranh, có thể thu hút nhiều hơn những dự án công nghiệp lớn của các tập đoàn công nghiệp thế giới.
Phát triển kinh tế vùng một cách đồng bộ cũng là yêu cầu để ngành công nghiệp Bà Rịa – Vũng Tàu tăng trưởng nhanh. Đặc biệt, yếu tố giao thông thuận lợi giữa các tỉnh trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam sẽ tạo điều kiện vận chuyển, tiêu thụ hàng hóa dễ dàng hơn. Quyết định 146/2004/QĐ-TTg ngày 13-8-2004 của Thủ tướng Chính phủ về phương hướng chủ yếu phát triển kinh tế xã hội Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam đến năm 2010 và tầm nhìn đến năm 2020 đặt ra nhiệm vụ đột phá là “Xây dựng các tuyến cao tốc từ TP. Hồ Chí Minh đi Vũng Tàu, Trung Lương và Tây Ninh, đồng thời chuẩn bị xây dựng sân bay Long Thành”. Vậy nhưng đến nay, dự án đường cao tốc TP. Hồ Chí Minh – Vũng Tàu (dự kiến thực hiện trước 2010) vẫn còn trên giấy.
Tuy cơ cấu kinh tế Bà Rịa – Vũng Tàu sẽ có sự thay đổi mạnh trong những năm tới, hướng đến mục tiêu phát huy thế mạnh dịch vụ, nhưng công nghiệp vẫn là ngành trọng tâm, mang lại giá trị bền vững cho tỉnh. Vì vậy, cần có sự đầu tư nhiều hơn để ngành này phát triển đồng bộ với năng suất sản xuất cao nhất theo đúng quy hoạch đề ra.
(Nguồn: Báo BR-VT)
Ông Lê Minh Châu
Hãy liên hệ trực tiếp với chúng tôi bằng cách nhập đầy đủ thông tin vào mẫu phía dưới